Hoạt động ngành

Pháp luật về BHXH không cho phép mua bán, chuyển nhượng thời gian người lao động tham gia BHXH

Đây là thông tin được Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu đưa ra tại tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Giao sổ BHXH cho người lao động: Quyền lợi và những vấn đề đặt ra” do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày vừa qua.

(ảnh minh hoạ)

Theo đó, Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu cho biết, thực hiện luật BHXH, luật BHYT, Luật Việc làm và Luật An toàn vệ sinh lao động, tổng mức đóng BHXH bắt buộc (gồm đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất; quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; quỹ ốm đau, thai sản); BHTN; BHYT, áp dụng từ ngày 1/1/2018 là 32% mức tiền lương, thu nhập làm căn cứ đóng. Trong đó người lao động đóng 10,5% (gồm 8% BHXH, 1% BHTN và 1,5% BHYT), chủ sử dụng lao động đóng 21,5% (gồm 14% BHXH, 1% BHTN và 3% BHYT). Hiện nay, ngành BHXH tổ chức thu và giải quyết chế độ chính sách. Chúng ta thấy hiện nay về quỹ dài hạn có quỹ hưu trí, quỹ tử tuất, quỹ BHYT, quỹ thất nghiệp theo Luật Việc làm, tiếp theo là quỹ an toàn lao động. Như vậy, khi tham gia BHXH, người lao động được hưởng các chế độ: Ốm đau, thai sản; tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp; trợ cấp thất nghiệp; chế độ hưu trí; khám chữa bệnh BHYT.

Theo Luật BHXH năm 2014, người lao động có quyền được giữ sổ BHXH và BHXH đang phấn đấu chậm nhất là đến hết 2020, ngành BHXH phải tập trung cấp sổ BHXH điện tử và thẻ BHYT điện tử. Để đạt được mục tiêu này, ngành BHXH chuẩn bị các việc rà soát lại sổ giấy trước kia cơ quan BHXH cấp cho người lao động thể hiện thông tin về nhân thân và quá trình đóng BHXH của người lao động. Ngành BHXH phải đồng bộ hóa các cơ sở dữ liệu này với cơ sở dữ liệu tham gia BHYT hộ gia đình, để hoàn thiện cấp mã định danh. Trên cơ sở sổ BHXH trước kia, hiện nay, ngành BHXH đang hoàn thiện cập nhật cơ sở dữ liệu gốc này. Sổ BHXH bắt đầu từ 2017, cơ quan BHXH phải trả số cho người lao động. Theo đó, hằng tháng, chúng tôi phải xác định được thời gian đóng BHXH và cập nhật vào cơ sở dữ liệu.

Khi người lao động tự giữ sổ BHXH thì sẽ giám sát được việc người sử dụng lao động có đóng nộp BHXH cho mình hay không, tránh trường hợp người sử dụng lao động nợ tiền đóng, không đóng hoặc đóng không đủ tiền BHXH cho người lao động.

Bên cạnh đó, người lao động tự bảo quản sổ BHXH cũng biết được diễn biến quá trình đóng BHXH gồm: Chức danh nghề công việc, cấp bậc, chức vụ, mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng BHXH. Tỷ lệ đóng BHXH sẽ kịp thời phản ánh lại với người sử dụng lao động, công đoàn cơ cở, cơ quan BHXH để điều chỉnh, bổ sung kịp thời, bảo đảm khi sổ BHXH đến tay người lao động đầy đủ thông tin về nhân thân và quá trình đóng BHXH.

Sổ BHXH chỉ có giá trị khi người lao động đến cơ quan BHXH xác định đúng nhân thân, đúng cơ sở dữ liệu thì mới được giải quyết chính sách. Vì vậy, nếu người lao động mang sổ đi cầm cố tại Ngân hàng, cơ quan BHXH không giải quyết chế độ chính sách đó cho ngân hàng thì hệ thống ngân hàng sẽ gặp rủi ro. “Quan điểm của tôi là việc cầm cố sổ BHXH tại hệ thống ngân hàng là trái pháp luật” – đồng chí Trần Đình Liệu nhấn mạnh.

Đồng chí Trần Đình Liệu cho biết, người lao động tham gia BHXH tuân theo nguyên tắc có đóng, có hưởng; đóng ít hưởng ít, đóng nhiều hưởng nhiều. Pháp luật về BHXH không cho phép mua bán, chuyển nhượng thời gian người lao động tham gia BHXH. Điều này có nghĩa là chỉ người nào tham gia BHXH thì người đó, thân nhân của người đó mới được hưởng quyền lợi liên quan hoặc trong một số trường hợp là người được ủy quyền được nhận thay.

Do việc hưởng chế độ BHXH mang tính đặc thù, gắn liền với nhân thân của một cá nhân nhất định và đối tượng hưởng được luật quy định cụ thể nên cơ quan BHXH phải thực hiện việc giải quyết, chi trả các chế độ BHXH đúng đối tượng và tuân thủ các quy định của pháp luật. Vì vậy, nếu ngân hàng không được người lao động ủy quyền theo luật định thì cơ quan BHXH không thể chi trả tiền chế độ BHXH của người lao động cho ngân hàng.

“Chính sách BHXH là chính sách an sinh, hướng đến những người yếu thế. Tôi cho rằng người dân, nhất là người đã cầm được quyển sổ đó thì không nên đi cầm cố để giải quyết những vấn đề trước mắt mà ảnh hưởng đến quyền lợi lâu dài. Về trách nhiệm của cơ quan tổ chức thực hiện, chúng tôi cũng sẽ nghiên cứu để tiếp thu những vấn đề thực tiễn để cho quyển sổ BHXH có thể lo được những vấn đề trước mắt cũng như lâu dài cho người lao động” – Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam nhấn mạnh./.

PV

Cơ quan BHXH sẽ có hình thức xử lý nghiêm đối với những cá nhân cố tình khai báo gian dối như thế chấp sổ BHXH nhưng lại khai báo mất sổ để làm lại sổ mới, nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22/8/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và Nghị định số 88/2015/NĐ-CP ngày 7/10/2015 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 95/2013/NĐ-CP.

(Theo Tapchibaohiemxahoi.gov.vn, 09/02/2018)

Ý kiến bạn đọc