Hoạt động ngành

Cần thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển BHXH tự nguyện

Tính đến hết ngày 31/05/2018, số người tham gia BHXH bắt buộc là 13,79 triệu người, BHXH tự nguyện là 240.000 người, BHTN là 11,6 triệu người; BHYT là 81,3 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ 86,6% dân số. Như vậy, số người tham gia BHXH tự nguyện vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng, mặc dù chính sách này đã được triển khai 10 năm nay.

Điều 3 Luật BHXH (sửa đổi) quy định, “BHXH tự nguyện là loại hình BHXH do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất”. So với Luật BHXH cũ, Luật BHXH sửa đổi có một số quy định mới về BHXH tự nguyện nhằm khắc phục khó khăn, vướng mắc trong triển khai chế độ, chính sách như bỏ quy định tuổi trần tham gia BHXH tự nguyện; bỏ quy định mức thu nhập đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức lương tối thiểu chung (nay là mức lương cơ sở), thay vào đó là quy định mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn, thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng; mở rộng phương thức đóng BHXH cho người dân đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian công tác còn thiếu (không quá 10 năm), thì được đóng BHXH tự nguyện 01 lần để hưởng lương hưu... Như vậy, tham gia BHXH tự nguyện, người lao động có cơ hội được hưởng lương hưu khi về già, khi ốm đau không còn khả năng làm việc. Tuy nhiên, sau 10 năm triển khai chính sách, theo đại diện BHXH Việt Nam: “So với khoảng 35 triệu lao động khu vực phi chính thức, đối tượng chính của BHXH tự nguyện, số người đang tham gia BHXH tự nguyện còn rất khiêm tốn. Đáng nói là, trong số những người tham gia BHXH tự nguyện có đến 60% đã tham gia BHXH bắt buộc trước đó nên đóng tiếp để đủ thời gian hưởng hưu trí. Điều này đồng nghĩa với khoảng 98% lao động phi chính thức nằm ngoài lưới An sinh xã hội”. Thực trạng này đã và đang tạo ra gánh nặng lớn cho ngân sách nhà nước khi thực hiện các chính sách An sinh xã hội trong tương lai, cũng như ảnh hưởng đến ngân sách gia đình và cá nhân, bởi sẽ có hàng trăm nghìn người hết tuổi lao động mà không có lương hưu.

Một nghiên cứu của Tổ chức Lao động Thế giới (ILO) cho thấy, 61% người giúp việc gia đình tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương – trong đó có Việt Nam - hoàn toàn nằm ngoài “lá chắn” ASXH và chỉ có 3% trong số họ được hưởng chế độ như người lao động thuộc ngành, nghề khác.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), năm 2020, ước tính lực lượng lao động của Việt Nam sẽ đạt khoảng 60 triệu người. Để đạt mục tiêu 50% người lao động có BHXH, số người tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện tại Việt Nam phải vào khoảng 30 triệu người. Để thu hút nhân dân, người lao động tham gia BHXH tự nguyện, phấn đấu đạt mục tiêu đến năm 2020, có khoảng 50% lực lượng lao động tham gia BHXH theo Nghị quyết số 21-NQ/TW của Bộ Chính trị, tại một Hội thảo, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Phạm Lương Sơn đề ra 04 giải pháp, bao gồm:

Các cấp ủy Đảng, chính quyền cần tăng cường hơn nữa việc tiếp tục chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Bộ Chính trị về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012-2020, BHXH các địa phương phải chủ động, kịp thời tham mưu, đề xuất với HĐND các cấp, đưa chỉ số phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình vào chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của địa phương, kiến nghị để cấp ủy Đảng các cấp coi nội dung này là tiêu chí để đánh giá mức độ hoàn thành việc thực hiện Nghị quyết số 21 của Bộ Chính trị tại địa phương.

BHXH các địa phương chủ động hơn nữa trong việc phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện ngay tại cơ sở và ở từng địa bàn, từng cụm dân cư; tiếp tục phát huy vai trò, uy tín, kinh nghiệm các cấp cũng như vai trò của các Đại lý thu BHXH trong công tác tuyên truyền, phổ biến, tư vấn chính sách, pháp luật về BHXH, trong đó có BHXH tự nguyện, đến với nhân dân, người lao động.

Chủ động hơn nữa trong việc trang bị kiến thức, bồi dưỡng kỹ năng, phương pháp tuyên truyền, vận động, tư vấn về chính sách, pháp luật BHXH, BHYT cho đội ngũ cán bộ tuyên truyền, các cộng tác viên, cán bộ chủ chốt tại cơ sở của các đoàn thể, các Đại lý thu BHXH tại các địa phương, đơn vị.

BHXH Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội tiếp tục nghiên cứu đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách về BHXH, nhất là ban hành quy định để đảm bảo việc thực hiện ngày càng tốt hơn những quyền lợi mà người tham gia BHXH, BHYT được thụ hưởng. Kịp thời xem xét, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH.

(Theo Tapchibaohiemxahoi.gov.vn, 12/06/2018)

Ý kiến bạn đọc